Dozaj pompası seçerken bakılması gereken 6 başlık
Debi ve basınç tek başına yeterli değil. Kimyasal uyumluluğu, emiş koşulları, kontrol biçimi ve aksesuarlar da pompanın sahada çalışıp çalışmayacağını belirler.
Dozaj pompası seçimi çoğu zaman tek bir soruya indirgeniyor: “Kaç litre/saat?” Oysa sahada arıza olarak geri dönen şeyler genelde debi değil, onun etrafındaki koşullar.
1. Debi ve karşı basınç birlikte okunur
Katalogdaki debi, belirli bir karşı basınçtaki değerdir; basınç arttıkça debi düşer. Seçim daima çalışma basıncındaki debi üzerinden yapılır. Örneğin MEMDOS SMART LB serisinde LB 5 modeli 15 bar'a kadar 5,3 l/saat verirken, LB 20 modeli 4 bar'da 19,2 l/saat verir.
2. Gereken dozaj debisini hesaplayın
Hat debisi, hedef doz ve çözelti konsantrasyonu biliniyorsa gereken pompa debisi şudur:
Q(l/saat) = (hat debisi m³/saat × doz mg/l) / (10 × çözelti %)
Örnek: 120 m³/saat içme suyuna 1,5 mg/l dozda %12'lik sodyum hipoklorit için gereken debi ≈ 1,5 l/saat. Üzerine emniyet payı bırakın; pompayı kapasitesinin ortasında çalıştırmak, sınırında çalıştırmaktan hem daha hassas hem de daha uzun ömürlüdür. Bu hesabı sitedeki dozaj hesaplayıcı ile de yapabilirsiniz.
3. Kimyasal ile temas eden malzemeler
Dozaj kafası, vanalar, diyafram ve contalar kimyasala uygun seçilmelidir. Yaygın seçenekler PVC, PP, PVDF ve paslanmaz çeliktir; sodyum hipoklorit, sülfürik asit, kostik ve polimer için farklı malzemeler gerekir. Hortum ve enjeksiyon ventilinin de aynı malzeme ailesinden olması gerekir — zincirin en zayıf halkası neresi ise sızıntı orada başlar.
4. Emiş koşulları ve gazlaşan akışkanlar
Sodyum hipoklorit gibi gaz çıkaran kimyasallarda pompa kafasında gaz kilidi oluşabilir. Çözüm: tank üstü montaj, havalandırmalı dozaj kafası ve emiş hattının kısa tutulması. Kataloglardaki emme yüksekliği değeri (ör. 3 mSS) gaz çıkarmayan akışkanlar içindir.
5. Kontrol biçimi
- Manuel: sabit dozaj, küçük tesisler.
- Harici puls: debimetreye oransal dozaj — hat debisi değiştikçe doz sabit kalır.
- 0/4–20 mA: ölçüm cihazından (pH, ORP, bakiye klor) gelen sinyalle kapalı çevrim kontrol.
6. Pompayı sistem yapan aksesuarlar
- Emniyet (basınç tahliye) vanası: kapalı vanaya karşı pompayı ve hattı korur.
- Pulsasyon damperi: darbeli akışı yumuşatır, uzun hatlarda kayıpları azaltır.
- Enjeksiyon ventili: kimyasalın hatta doğru noktadan verilmesini ve geri kaçmamasını sağlar.
- Kalibrasyon kolonu: gerçek debiyi litre bazında ölçmenin tek doğru yolu.
Devreye alırken pompayı mutlaka kalibre edin: katalog eğrileri 20 °C suya göredir, gerçek akışkanın yoğunluğu ve viskozitesi sonucu değiştirir.
Örnek bir model için MEMDOS SMART LB sayfasına bakabilir, seçimi birlikte yapmak için bize yazabilirsiniz.
